Hidrofor Genleşme Tankı Nedir? Ne İşe Yarar?
Hidrofor genleşme tankı (denge tankı), su basınçlandırma sistemlerinde suyun basıncını dengede tutan, pompanın sürekli devreye girip çıkmasını engelleyen ve içinde basınçlı hava ile su bulunan bir depo birimidir.
Basitçe ifade etmek gerekirse; musluğu her açtığınızda hidrofor motorunun gürültüyle çalışmasını engelleyen "tampon" mekanizmadır.
Hidrofor Genleşme Tankının Çalışma Prensibi
Genleşme tanklarının içinde genellikle EPDM veya Bütil kauçuktan yapılmış bir membran (balon) bulunur. Tankın dış çeperi ile bu membran arasındaki boşlukta ise belirli bir basınçta hava yer alır.
- Su Girişi: Hidrofor çalıştığında suyu bu membranın içine basar. Su membranı şişirdikçe, tanktaki hava sıkışır.
- Basınç Dengesi: Musluk açıldığında, sıkışan hava membranı iterek suyu tesisata gönderir.
- Motor Koruması: Tesisattaki su ihtiyacı tanktaki suyla karşılanabildiği sürece hidrofor motoru çalışmaz.
Genleşme Tankı Kullanmanın Avantajları
- Enerji Tasarrufu: Motorun sık devreye girmesini (şalt sayısını) azaltarak elektrik tüketimini düşürür.
- Ekipman Ömrü: Hidrofor motorunun ve basınç şalterinin mekanik yorgunluğunu önler.
- Sessiz Çalışma: Küçük su kullanımlarında (el yıkama vb.) motor gürültüsünü ortadan kaldırır.
- Basınç Darbelerini Önleme: Tesisatta oluşabilecek ani basınç dalgalanmalarını (koç vuruşu) absorbe ederek boruların patlamasını engeller.
Hidrofor Genleşme Tankı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
1. Genleşme tankı havası biterse ne olur? Tankın içindeki hava biterse veya membran delinirse, su sıkıştırılamadığı için hidrofor en küçük su kullanımında dahi sürekli aç-kapat (flapping) yapmaya başlar. Bu durum motorun yanmasına sebep olabilir.
2. Tankın basıncı ne kadar olmalı? İdeal hava basıncı, genellikle hidroforun devreye giriş basıncının (alt basınç ayarı) 0.2 - 0.5 bar altı olmalıdır. Örneğin hidrofor 3 barda çalışıyorsa, tank havası 2.7 bar civarında tutulmalıdır.
3. Membran delinmesi nasıl anlaşılır? Tankın üzerindeki siboba (hava basma ucu) bastığınızda hava yerine su geliyorsa, içindeki membran delinmiş demektir. Bu durumda membranın değişmesi gerekir.
4. Genleşme tankı seçimi nasıl yapılır? Seçim yapılırken pompanın debisi, motor gücü ve binadaki kat sayısı/daire sayısı baz alınır. Küçük tanklar motoru daha sık çalıştırırken, büyük tanklar daha uzun dinlenme süreleri sağlar.
5. Bakımı ne sıklıkla yapılmalıdır? Yılda en az iki kez tankın hava basıncı kontrol edilmelidir. Hava basıncı zamanla doğal yollarla azalabilir; bu eksiklik giderilmezse membran çabuk yıpranır.
Hidrofor sistemlerinde en sık karşılaşılan sorunlar genellikle genleşme tankı kaynaklıdır. Tanktaki bir arıza, sadece konforu bozmakla kalmaz, aynı zamanda hidrofor motorunun yanmasına veya tesisat borularının patlamasına neden olabilir.
İşte en yaygın genleşme tankı arızaları ve çözüm yolları:
Genleşme Tankı Arızaları ve Çözüm Rehberi
Hidroforunuz sürekli açılıp kapanıyor ya da musluktan su kesik kesik geliyorsa, sorun büyük ihtimalle genleşme tankındadır. Aşağıda bu arızaların belirtilerini ve nedenlerini inceleyebilirsiniz.
1. Hidroforun Çok Sık Devreye Girip Çıkması (Şalt Sayısı Artışı)
En yaygın arıza belirtisidir. Bir bardak su aldığınızda bile motor çalışıyorsa:
- Nedeni: Tankın içindeki hava basıncı bitmiş veya azalmıştır. Su sıkıştırılamadığı için sistem basıncı anında düşer ve şalter motoru çalıştırır.
- Çözüm: Tankın hava sibobundan basınç kontrol edilmeli, eksikse uygun seviyeye (alt basınç değerinin 0.2 bar altı) kadar hava basılmalıdır.
2. Membran (Balon) Delinmesi veya Yırtılması
Tankın içindeki su ile havayı ayıran kauçuk yapının hasar görmesidir.
- Nedeni: Zamanla oluşan malzeme yorgunluğu, kireçli su veya tankın havasız kalarak membranın sac çeperlere sürtünmesi.
- Belirtisi: Tankın hava sibobuna iğne ile bastığınızda hava yerine su geliyorsa membran kesinlikle delinmiştir.
- Çözüm: Membran yenisiyle değiştirilmeli, tankın içi temizlenmeli ve yeniden hava basılmalıdır.
3. Musluklardan Suyun "Öksürerek" veya Kesik Kesik Gelmesi
Musluğu açtığınızda suyun basıncı bir artıp bir azalıyorsa:
- Nedeni: Tank tamamen suyla dolmuş (hava kalmamış) olabilir. Bu durumda pompa her vuruşta tesisata doğrudan basınç gönderir, dengeleme yapılamaz.
- Çözüm: Tanktaki su tahliye edilmeli ve hava basıncı ayarlanmalıdır.
4. Tankın Dış Gövdesinde Korozyon ve Su Sızıntısı
- Nedeni: Nemli ortamlar veya membranın delik olması sebebiyle suyun tankın sac gövdesiyle temas etmesi.
- Belirtisi: Tankın altında veya kaynak yerlerinde paslanma, su damlatma.
- Çözüm: Eğer tank gövdesinde çürüme varsa, tank yüksek basınç altında patlama riski taşıdığı için tamir edilmemeli, doğrudan değiştirilmelidir.
1. Tankın havası neden kendi kendine biter? Hava molekülleri zamanla membran gözeneklerinden veya sibop iğnesinden sızabilir. Bu yüzden her 6 ayda bir basınç kontrolü hayati önem taşır.
2. Membran değişimi sonrası tank neden tekrar arıza yapar? Eğer değişim sırasında tankın içindeki paslı yüzeyler temizlenmezse, yeni takılan membran bu pürüzlere sürtünerek çok kısa sürede tekrar delinir.
3. Tankın havasını basarken hidrofor çalışmalı mı? Hayır. Hava basmadan önce hidrofor kapatılmalı, tesisattaki su basıncı (musluk açılarak) tamamen sıfırlanmalıdır. Tesisatta su basıncı varken doğru hava ölçümü yapılamaz.
4. Membran delik halde hidroforu kullanmaya devam edersem ne olur? Sürekli aç-kapat yapan hidrofor motoru aşırı ısınır ve sargıları yanar. Ayrıca basınç şalterinin kontakları ark yaparak bozulur.
5. Genleşme tankı neden patlar? Hava basıncı çok düşükse ve emniyet ventili (basınç tahliye valfi) arızalıysa, tank aşırı su basıncına dayanamayarak mekanik olarak patlayabilir.
Hidrofor, Hidrofor Servisi, Hidrofor Tamiri, İstanbul Hidrofor Servisi, Hidrofor Tamircisi, Hidrofor Bakımı, Hidrofor Genleşme Tankı Nedir,